دواین بڵاوکراوەکان

رەمەزان لە دیدی قورئان

خوداى ڕه‌حمان ئايينه‌كه‌ى خۆى به‌چ پاراستووه‌ له‌ ده‌ستى كه‌ڵه‌گايان (طاغيت)؟ جووله‌ى زه‌وى و مانگ له‌ هه‌ر سات و كاتێكى دياريكراو كاريگه‌ريێكى دياريكراو ده‌خاته‌ سه‌ر زه‌وى و خه‌ڵكه‌كه‌ى ئايا په‌رستشه‌كانمان په‌يوه‌ستى (قمر) كراوه‌ يان په‌يوه‌ستى (شهر) كراوه‌؟ و ئايا جياوزازييان چييه‌؟

اقــــــــــــــــــــــرأ

وشه‌ى (اقرأ) له‌ فه‌رهه‌نگه‌كانى زمانه‌وانى عه‌ره‌بى چه‌ندين ماناى هه‌يه‌ وه‌ك تێروانين و ڕامان و قوڵبوونه‌وه‌و وردبوونه‌وه‌و نزيكبوونه‌وه‌ و كردنه‌ ڕێباز و هه‌ڵگرتن و گواستنه‌وه‌و پێگه‌ياندنى سڵاو و كۆكردنه‌وه‌ و به‌يه‌كگه‌ياندنه‌وه‌ و زۆرئه‌نجامدان و و به‌رزبوون و هه‌رشتێك كۆى بكه‌يته‌وه‌ ماناى وايه‌ (قَرَأْتَه) و تێگه‌يشتن و كات و ئاوابوون و پاكبوون و گه‌ڕانه‌وه‌ ئه‌مانه‌ به‌شێكن له‌ ماناكانى (اقرأ)

ئايا ئافره‌ت له‌ كاتى حه‌يضدا ده‌توانى به‌ رۆژوو بێت و نوێژ بكات؟

(( پرسيارم لێكرا)): خوداى گه‌وره‌ پياو و ئافره‌تى خه‌لق كردووه‌‌ بۆ هيچ كاتێك پياوى عقوبه‌ نه‌داوه‌ به‌ دورخستنه‌وه‌ له‌ خۆى به‌ مه‌نعكردنى له‌ نوێژ و ڕۆژوو؟ ئايا بۆ ده‌بى ئافره‌ت لە كاتی سوری مانگانەدا سزا بدات به‌مەنعكردنی لە نوێژ و رۆژو؟ (مع العلم) خۆى وا دروستى كردوون........ نوسه‌ر: لارين نصرالدين

شه‌وى قه‌در

جياوازى چييه‌  له‌ نێوان (إنزال و تنزيل) له‌ قورئاندا؟ ئايا قورئان له‌ شه‌وێكدا دابه‌زيوه؟‌ ئايا ئه‌و (أمر)ه‌ داناييه‌ چييه‌ پياده‌ ده‌كرێت؟ بزانه‌ ياساى (خلق) چۆن پياده‌ ده‌كرێت؟ تاكو ياساى (أمر) داببه‌زێت، فه‌رمانه‌كانى خوداى ره‌حمان هه‌ر له‌ ئاسمان ده‌مێنێته‌وه‌، ئايا ده‌كرێ دابه‌زينى فريشته‌كان بۆ دونيا دووباره‌ ببێته‌وه‌؟ موباره‌كى شه‌وى قه‌در چييه‌؟ يادكردنه‌وه‌ى ئه‌م شه‌وه‌ لۆچييه‌‌؟ ئه‌و ئاهه‌نگه‌ ئاسمانييه‌ى له‌م شه‌وه‌دا ده‌گێڕدرێت، كێ پێى هه‌ڵده‌ستێت؟


21/08/2011 06:18:00 م جار خوێندراوه‌ته‌وه‌ 1402

تێڕوانینی ڕۆژئاوا یه‌ک ڕه‌هه‌ندییه‌ بۆیه‌ تاقیکردنه‌وه‌ی مرۆڤ به‌ئاژه‌ڵ ده‌کرێت


مرۆڤ و مه‌خلوقاتی تر وه‌ك و ئاژه‌ڵ له‌ به‌دیهێنان و ئه‌ندامه‌كانی له‌ پێكهاته‌ و شانه‌كان تا ڕادده‌یه‌كی زۆر جیاوازییان نییه‌، بۆ نموونه‌ له‌وانه‌یه‌ گورچیله‌ی مه‌خلوقێكی دی جیا له‌ مرۆڤ له‌ كاركردنیدا به‌ ئاستێكی باڵاتر  ئیش بكات، یاخود گه‌ده‌ی، یا هه‌ر كۆئه‌ندامێكی دی، له‌ قه‌باره‌و له‌ جێبه‌جێكردنی كاره‌كه‌یدا، به‌ڵام ئه‌وه‌ی مرۆڤ جیاوازه‌، خودای به‌دیهێنه‌ر ئه‌م مرۆڤه‌ی وادروستكردووه‌ كه‌ ته‌نیا ڕه‌هه‌ندی خانه‌ و شانه‌یی نییه‌، به‌ڵكو له‌مه‌ تێده‌په‌ڕێت.

جیاوازی چاوی مرۆڤ و ئاژه‌ڵ 
ده‌بێ بزانین که‌ شتی تر هه‌یه‌ كه‌ باڵاده‌سته‌ به‌سه‌ر ئه‌م ئه‌ندامانه‌یدا، بۆ نموونه‌ مرۆڤ هه‌زاران ساڵه‌ له‌م هۆكاره‌ ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ جیاوازی چاوی مرۆڤ و چاوی ئاژه‌ڵ چییه‌؟ چۆن مرۆڤ به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێنێت، كه‌چی وه‌ك ئه‌ندام جیاوازی نییه‌ له‌گه‌ڵ ئاژه‌ڵه‌كان، له‌وانه‌یه‌ چاوی ئاژه‌ڵ ئاستێكی پێشكه‌وتوو تری هه‌بێ، بۆ نموونه‌ توانای بینینی كونده‌به‌بۆ زۆر له‌ مرۆڤ تیژتره‌، به‌ هه‌مان شێوه‌ باز توانای بینینی زیاتره‌، كۆمه‌ڵێك ئاژه‌ڵ هه‌یه‌ كه‌ هه‌ستی بینینیان بۆ سێ ڕه‌هه‌ندی و ڕه‌نگ دروستكردن زۆر له‌ ئاستی بینینی مرۆڤ باڵا تره‌، به‌ڵام ئایا وه‌ك چاوی مرۆڤ به‌ كۆمه‌ڵێك ئیش هه‌ڵده‌ستێت؟ یاخود چی باڵاده‌سته‌ به‌سه‌رییه‌وه‌، هه‌ربۆیه‌ زانایان و فه‌یله‌سوفان هه‌زاره‌ها ساڵه‌ له‌م بابه‌ته‌یان كۆڵیوه‌ته‌وه‌ و زۆرێكیان به‌ مه‌ته‌ڵ لایان ماوه‌ته‌وه‌و وه‌ڵامێكیان لانه‌بووه‌، بۆ نموونه‌ چاو.. به‌ چ جۆرێك مرۆڤ ده‌توانێت وای لێبكات له‌ بواری سه‌یركردن و سه‌رنجدانه‌وه‌ (نضر) بكاته‌ بینایی (بصر) و له‌ بینایی بیكاته‌ ڕوانین (رؤیه‌)؟ چ شتێك كۆنتڕۆلی ئه‌م ده‌كات؟ هه‌مان ئه‌م كۆئه‌ندامه‌یه‌  هه‌مان ئه‌م چاوه‌یه‌، هه‌مان ئه‌و پێكهاته‌یه‌ كه‌ زانایانی توێكاری باسیان لێوه‌ی كردووه‌، به‌ڵام تا ئێستا نه‌زانراوه‌ ئه‌م شته‌ چۆن جێبه‌جێ ده‌كات.

روح فرمانه‌
ئه‌گه‌ر بچینه‌ خزمه‌ت قورئانه‌وه‌ خودای به‌دیهێنه‌ر باسی مرۆڤ ده‌كات وه‌ك مه‌خلوقێك، له‌گه‌ڵ ئاژه‌ڵ جیاكاری له‌ نێوانیان ده‌كات، ( و لقد خلقنا الانسان فی أحسن تقویم) واته‌ به‌ڵێ له‌ خۆڵ دروستی كرد، پاشان خۆڵه‌كه‌ بوو به‌ ئاوی باوك و هێلكه‌ی دایك، به‌ڵام ڕێگه‌ی پێكهێنان و ئاست بۆ دانانی به‌ چاكترینی ناو دێنێ، لێره‌وه‌ ده‌بێ جیاكارییه‌ك هه‌بێت له‌ نێوان مرۆڤ كه‌ دروستكراوه‌ له‌ (أحسن تقویم) له‌گه‌ڵ دروستكراوانی دی كه‌ ئه‌وانیش زۆرجار كۆئه‌ندامه‌كانیان هاوشێوه‌ن، ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر ئاستێكی پێشكه‌وتووتر نه‌بێت، لێره‌دا خودا باسی گیان(روح) ده‌كات، گیانیش قه‌واره‌یه‌كه‌ جیا له‌ دروستكردنی مرۆڤه‌كه‌ كه‌ ده‌چێته‌ بواری فه‌رمان (أمر)ه‌وه‌، گیان دروستكراو(خلق) نییه‌ به‌ڵكو (أمر)ه‌، ته‌نها دروستكراوێك كه‌ خودا خه‌لقی كردبێت و گیانی پێ به‌خشیبێت وه‌ك به‌خششێك مرۆڤه‌، كاتێك كه‌ ئه‌م گیانه‌ دێته‌ نێو جه‌سته‌ی مرۆڤ كارلێك ده‌كات، گیان توانایه‌كی سه‌یری هه‌یه‌ له‌ بواری فه‌رمان(أمر) دا كه‌ دێته‌ نێو جه‌سته‌ی مرۆڤ له‌ نێو ڕه‌حمی دایك ئه‌م توانایه‌ زۆره‌ ده‌داته‌ خانه‌كان خانه‌كانی له‌شی مرۆڤ ده‌گۆڕێت، له‌ بواری مه‌خلوقیه‌تی ئاژه‌ڵی بۆ ئاستێكی زۆر په‌ره‌سه‌ندو تر كه‌ بواری(أحسن تقویم) ه‌.

مرۆڤ جوانترینیانه‌‌
 هه‌ڵبه‌ته‌، ئه‌مه‌یه‌ واده‌كات كه‌ هه‌موو كۆئه‌ندامه‌كانی جه‌سته‌ی مرۆڤ جیاوازی هه‌بێت له‌گه‌ڵ ئه‌ندامه‌كانی دروستكراوانی دی، بۆیه‌ گرنگه‌ ئێمه‌ كه‌ توێژینه‌وه‌ ده‌كه‌ین ده‌رباره‌ی جه‌سته‌ی مرۆڤ به‌ تێڕوانینێكی بایلۆژیانه‌ و زانستی پزیشكی، ده‌بێ تێبینی ئه‌وه‌ بكه‌ین كه‌ چۆن خودای به‌دیهێنه‌ر ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه‌ی‌ داوه‌ته‌ ئه‌م مرۆڤه‌ وه‌ك دروستكراوێك باسی دروستكردنی ده‌كات (خلقنا الانسان فی أحسن تقویم) كه‌واته‌ ڕاسته‌ چاوی مرۆڤ وه‌ك چاوی مامز و وه‌ك چاوی ماسی پێكهاته‌یان وێكچووه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی چاوی مرۆڤ ده‌یبینێ هه‌ر ته‌نیا ڕووكه‌ش نابینێت به‌ڵكو قوڵایی ده‌بێنێ، به‌م جۆره‌ی ده‌توانێت ببینێ كه‌ توانای گیانی(روح)ی له‌ لایه‌ له‌ نێو خانه‌كانی چاویدا و ئه‌م هێزه‌ هه‌یه‌ ده‌گاته‌ ئاستێك وه‌ك و پێغه‌مبه‌ران فریشته‌كان ده‌بینن، ده‌گاته‌ ئاستێك وه‌ك پێغه‌مبه‌رمان (دروودی خودای لێبێت) كه‌ بنچینه‌ی خه‌لقی مرۆڤ ببینێت ئه‌و كاته‌ی كه‌ خودای به‌ دیهێنه‌ر كه‌ ئاده‌م خه‌لق ده‌كات، دوا مرۆڤ له‌سه‌ر بووندا ئه‌و ببینێ، نه‌ك ته‌نیا ئه‌وه‌نده‌ به‌ڵكو لاپه‌ڕه‌كانى كات(زمن) لابچێت و بچێته‌ دواڕۆژ و دۆزه‌خ ببێنێ و كه‌سه‌كانی تیادا ببینێ، ببینێ كه‌ كه‌سه‌كانی نێو دۆزه‌خ چۆن ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌ ده‌درێن، ناسنامه‌یان كێیه‌و هۆكار چییه‌و بۆ ئه‌وانه‌ له‌و شوێنه‌دان؟ به‌هه‌شتییه‌كانیش ببینێ، هه‌ر له‌ دونیادا كات ببینێ كه‌ كیسرا چۆن تاق و ته‌ختی تێكده‌درێت له‌به‌ر سته‌م و زۆرداری كورسییه‌كه‌ی بۆ موسڵمانان ده‌مێنێته‌وه‌، هه‌ر له‌ دونیا به‌ هه‌زار و سێ سه‌د و قسور ساڵ له‌دوای خۆی ببینێ كه‌ قوسته‌نتینیه‌ ئه‌میرێكی موسڵمان به‌خۆی و سه‌ربازه‌كانی بچن ئازادی ده‌كه‌ن.

هێزه‌ شاراوه‌کانی چاوی مرۆڤ
 كه‌واته‌ چاوی پێغه‌مبه‌ر (دروودی خودای لێبێت) وه‌ك چاوی هه‌ر مه‌خلوقێكی تره‌ كه‌ خودای به‌دیهێنه‌ر چاوی بۆ دروست كردووه‌، به‌ڵام هێزێكی دی له‌ نێو چاویدا بوونی هه‌یه‌ كه‌ جیای ده‌كاته‌وه‌ له‌گه‌ڵ چاوی دروستكراوانی دی، ته‌نانه‌ت مرۆڤیش به‌م جۆره‌ی ببینێ، هه‌موو مرۆڤێكیش ئه‌مه‌ی هه‌یه‌، به‌هه‌مان شێوه‌ گوێی مرۆڤ كه‌ دروستكراوێكی دییه‌، له‌وانه‌یه‌ گوێی دروستكراوانی دی له‌ گوێی مرۆڤ به‌ تواناتر بێت، به‌ڵام دووباره‌ ئه‌م گیانه‌ی كه‌ پێیدراوه‌ وه‌ك به‌خششێك كه‌ دێته‌ نێو جه‌سته‌یه‌وه‌ ده‌بێته‌ (نفس) وزه‌كه‌ی ده‌داته‌ ئه‌م هه‌موو خانانه‌ی كه‌ ئه‌م ئه‌ندامه‌ پێوه‌ی خه‌لق بووه‌ و ده‌گاته‌ ئاستێك كه‌ گوێبیستی فریشته‌كان ببێت وه‌ك پێغه‌مبه‌ر(دروودی خودای لێبێت) گوێی له‌ ده‌نگی فریشته‌كان ببێت و بێن قسه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌ن و سه‌لامی لێبكه‌ن، سروشی بۆ بێننه‌ خواره‌وه‌.

جۆره‌کانی دڵ
دێین باسی دڵ ده‌كه‌ین ئێستا زانست ده‌گاته‌ ئه‌و ئاسته‌ی كه‌وا ئایا دڵ بیر ده‌كاته‌وه‌؟ دڵ ته‌نها ئه‌و ترومپایه‌یه‌ كه‌ خوێنی بۆ دێت و پاكی ده‌كاته‌وه‌و دواتر ده‌ینێرێته‌وه‌ نێو جه‌سته‌ی مرۆڤه‌كان، ئایا هه‌ر ئه‌م ترومپایه‌یه‌ یان شتی دی له‌گه‌ڵدایه‌؟ هه‌ر بۆ زانین خودای به‌دیهێنه‌ر باسی دڵ و دڵ نه‌خۆش ده‌كات، باسی دڵی ساغ و دڵی گه‌ڕاوه‌(منیب) ده‌كات، باسی ژه‌نگ ده‌كات له‌ناو دڵ(بل ران علی قلوبهم بما كانوا یكسبون)، ئینجا باسی قورئان ده‌كات كه‌ مه‌ڵبه‌ندی وه‌رگرتنی قورئان دڵه‌، كه‌واته‌ ئه‌مه‌یه‌ خاڵی جیاكاری سه‌ره‌كی له‌ نێوان هه‌موو مه‌خلوقات به‌ ئه‌ندامه‌كانیانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ مرۆڤ، ئه‌گه‌ر هاتوو مرۆڤه‌كان له‌ ڕێی خوداوه‌ خۆیان ناسی ئه‌ندامه‌كانی خۆشیان ده‌ناسن، ئه‌وكات ده‌زانن خودای به‌دیهێنه‌ر چ چاو و ده‌ماغ و دڵ و ده‌ست و قاچێكی پێداون، به‌ڵێ هه‌ر ئه‌م ده‌سته‌ پڕ فه‌ڕه‌بوو هی پێغه‌مبه‌رمان كه‌ په‌نجه‌ی به‌ فه‌ڕی ده‌خسته‌ نێو ئاو گه‌ردیله‌كانی ئاوی زیاد ده‌كرد له‌ ئه‌نجامدا ئاوه‌كه‌ بڕه‌كه‌ی زیاد ده‌بوو بۆ ئه‌و هه‌موو هاوه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵی بوون كه‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ش چه‌ندینجار دووباره‌ كراوه‌ته‌وه‌، یان له‌ حاڵه‌تی دی په‌نجه‌ی به‌ فه‌ڕی ده‌خسته‌ خواردن چێشت بوایا یان شتی دی بوویا ژماره‌ و بڕه‌كه‌ی زیادی ده‌كرد، دیاره‌ ده‌ست و پێی پێغه‌مبه‌ر (سڵاو و فه‌ڕ بڕژێ به‌سه‌ریا) جیاوازی هه‌بووه‌ به‌چی؟ به‌وه‌ی كه‌ خودای به‌یهێنه‌ر ئه‌و هێزه‌ جۆرییه‌ی پێداوه‌، هه‌مان شت پێغه‌مبه‌رانی دی(دروودی خوایان لێبێت) یان ڕاستگۆیان(صدیقین) و شه‌هیدان و پیاوچاكان(صالحین) ئه‌وانه‌ دیار(متمیز) بووینه‌ له‌ ئه‌ندامه‌كانیان.

تێڕوانینی ڕۆژئاوا یه‌ک ڕه‌هه‌ندییه‌
كه‌واته‌ ئه‌وه‌ی كه‌ ڕۆژئاوا داویه‌تی به‌ ئێمه‌ تێڕوانینێكی یه‌ك ڕه‌هه‌ندییه‌، بۆیه‌‌ له‌ ئاژه‌ڵانه‌وه‌ توێژینه‌وه‌ی كردووه‌ ده‌رباره‌یان و ئێستاش به‌رده‌وامه‌ له‌ زۆربه‌ی تاقیگه‌كانی زانكۆ‌كانی جیهانی كه‌ دێن توێژینه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌ندامێكی مرۆڤ ده‌كه‌ن به‌ ئاژه‌ڵان ده‌ست پێ ده‌كه‌ن، تاقیكردنه‌و‌ه‌ له‌سه‌ر ئاژه‌ڵان ده‌كه‌ن، به‌ هۆی  زانیارییان له‌سه‌ر ئاژه‌ڵه‌كانه‌وه‌ و هه‌مان ئه‌و زانیارییه‌یان جێبه‌جی ده‌كه‌ن له‌سه‌ر مرۆڤ، ته‌نانه‌ت ده‌رمانسازی و زانستی پزیشكی ئیمڕۆ، ده‌رمانخانه‌كانی ئێمڕۆ، دووباره‌ تاقیگه‌كان ئه‌و ده‌رمانانه‌ له‌سه‌ر ئاژه‌ڵان تاقی ده‌که‌نه‌وه‌، ئینجا دێن ئه‌نجامه‌كانی له‌سه‌ر مرۆڤ جێبه‌جێ ده‌كرێت، به‌رده‌وام له‌ ڕۆژئاوا  و زانستی پزیشكی ڕۆژئاوایی له‌ ئاژه‌ڵه‌وه‌ بۆ مرۆڤ دێت، له‌ چاوی زانستی پزیشكی ڕۆژئاوایی ئیمڕۆ مرۆڤ ئاژه‌ڵێكی پایه‌داره‌، نه‌ك مرۆڤ قه‌واره‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ بێت، نه‌ك مرۆڤ گه‌وره‌یه‌ له‌سه‌ر گۆی زه‌وی، راستییه‌كه‌ی مرۆڤ برا گه‌وره‌یه‌، مرۆڤ سه‌رپه‌رشتیكاره‌ مرۆڤ جێنشینه‌، مرۆڤ جێنشینكراوه‌، باڵاده‌ستكراوه‌، مرۆڤ میراتگره‌وه‌ی سه‌رزه‌وی ده‌كات، ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر هاتوو ئیماندار بێت، ئینجا له‌ سایه‌ی ئه‌و میراتگره‌وه‌یه‌و جێنشینییه‌ی ئه‌و مرۆڤه‌ی نه‌ك ئه‌و مرۆڤه‌ی برای جا موسڵمان بێت یان نا موسڵمان ته‌نانه‌ت ئاژه‌ڵانیش ده‌حه‌سێنه‌وه‌.

مرۆڤ داڕنراوه‌
‌ گرنگه‌ ئێمه‌ بزانین ئه‌و بایلۆجییه‌ته‌ی له‌ نێو په‌رتووك و گۆڤار و په‌رتووكی كۆلیژی پزیشكی ئێستا به‌م جۆره‌ی سه‌یری مرۆڤ ده‌كات، كه‌ ده‌ستێكی ڕووت و داڕنراوه‌و به‌م جۆره‌ سه‌یری ده‌كات، كه‌ چۆن سه‌یری گه‌ده‌ی ئاژه‌ڵ ده‌كات به‌ هه‌مان چاو سه‌یری گه‌ده‌ی مرۆڤ ده‌كات، هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ وای لێكردووه‌ كه‌ به‌ دڵنیاییه‌وه‌ مرۆڤ وه‌ك خووڕه‌وشت وه‌ك چه‌ندوچوون به‌ چاوێكی كه‌مه‌وه‌ سه‌یر بكرێت، جا به‌م تێڕوانینه‌ تاك ڕه‌هه‌ندییه‌ سه‌یری مرۆڤ بكرێت مرۆڤایه‌تی هه‌مووی مافی ده‌خورێ، ئینجا وه‌ك تاك تا هه‌موو مرۆڤایه‌تی، هیچ پله‌و پایه‌یه‌كی بۆ هه‌ژمار ناكرێت و دانانرێت، كه‌چی زۆر پایه‌دار دروستكرابوو، له‌ (أحسن تقویم) دروستكرابوو و دایده‌به‌زێنێ له‌م ئاسته‌ بۆ ئاسته‌كانی له‌ ئاژه‌ڵ نزم تر، بۆیه‌ وا باشه‌ و پێویسته‌ پێداچوونه‌وه‌ بۆ ئه‌م تێڕوانینه‌ بكرێت، ئه‌مه‌ تێڕوانینی ئێمه‌یه‌، مرۆڤ به‌دیهێنراوێكی زۆر پایه‌داره‌ و له‌لای خودای زۆر پایه‌داره‌ و جێگه‌ی ڕێزه‌، خودا ئه‌و مرۆڤه‌ی به‌ كارپێسپێراو (وكیل)ی خۆی داناوه‌ له‌سه‌ر زه‌وی، واته‌ ته‌نها مرۆڤ ده‌توانێت رۆڵێك له‌ خوداوه‌ بۆی بێت و به‌ ته‌واوی به‌ جێی بگه‌یه‌نێت، هیچ به‌دیهێنراوێك و دروستكراوێكی دی ئه‌م توانایه‌ی نییه‌، بۆیه‌ هه‌ر كاتێك مرۆڤ خۆی ناسی و به‌م تێڕوانینه‌وه‌ سه‌یری خۆی كرد ئه‌وكات ده‌زانێت نرخی خۆی چه‌نده‌، ئه‌و كاتیش ده‌توانێت بزانێت ڕۆڵی داواكراو لێی چییه‌ و ئه‌م ڕۆڵه‌ش به‌ جێ بگه‌یه‌نێت، ئه‌گه‌ر به‌م شێوه‌یه‌ نه‌بێت ئه‌وا ئاژه‌ڵه‌كه‌ له‌ مرۆڤه‌كه‌ پایه‌دار تر ده‌بن.

دابه‌زینی تێڕوانینێکی دیکه‌
لێره‌دا گرنگه‌ ئێمه‌ بتوانین ئه‌م تێڕوانینه‌ داببه‌زێنین، مرۆڤ وه‌ك دروستکراوێك هه‌موو ئه‌ندامه‌كانی وێكچووه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌ندامه‌كانی دروستكراوانی دیكه‌، دروستكراوی دی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ئه‌ندامه‌كانی له‌شیان له‌ ئه‌ندامه‌كانی جه‌سته‌ی مرۆڤ به‌ توانا تره‌، به‌ڵام یه‌ك جیاكاری هه‌یه‌ و یه‌ك تایبه‌تمه‌ندی هه‌یه‌ له‌ مرۆڤه‌كه‌ كه‌ ئه‌ویش خودای به‌دیهێنه‌ر گیانی پێداوه‌(و نفخت فیه‌ من روحی فقعوا له ساجدین) تواناكانی ئه‌ندامه‌كانی مرۆڤ زۆر زۆر زه‌به‌لاح و فراوانه‌، له‌ فریشته‌كانیش به‌ توانا تر و زیاتری له‌لایه‌، بۆیه‌ فریشته‌كان شاگردن له‌لای، فریشته‌ دێت چاودێری مرۆڤ‌ ده‌كات نه‌ك مرۆڤه‌كه‌ چاودێری فریشته‌كانى بكات! ده‌بێ ئه‌مه‌ ڕوون بێت له‌به‌رچاو، ئه‌مه‌ تێروانینێكی دروسته‌، بۆیه‌ به‌های مرۆڤ له‌لای خودای زۆر گرنگ و گه‌وره‌یه‌، به‌م تێروانینه‌ش پێغه‌مبه‌ران نموونه‌ن بۆ دابه‌زاندنی فه‌رمانه‌كانی خودا بۆ سه‌ر زه‌وی ڕاستی، له‌هه‌ر كات و شوێنێك هه‌بووبن مرۆڤیان له‌لادا به‌ توانا پایه‌دار بووه‌، بۆوه‌ی هاتوون هه‌رچی تواناو وزه‌یان هه‌بووه‌ له‌ خزمه‌تی ئه‌و مرۆڤه‌یان خه‌رج كردووه‌، مرۆڤیان ئه‌وه‌نده‌ لا به‌ تواناو پایه‌دار بووه‌ هه‌رچه‌ندێك خزمه‌تی ئه‌و مرۆڤه‌ی كردبێت پاداشتیان له‌به‌رچاو نه‌بووه،‌ مرۆڤیان لاگرنگبووه‌ كه‌ سه‌یری خز‌مه‌تی خۆیان كردووه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و مرۆڤه‌دا، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا خۆیان به‌ كه‌مته‌رخه‌م بینیوه‌و هه‌ر به‌چاوی گه‌وره‌یی سه‌یری مرۆڤیان كردووه‌.
له‌به‌رئه‌وه‌یه‌ هه‌موو كاتێك وه‌ك مۆم توواونه‌ته‌وه‌ بۆ حه‌سانه‌وه‌و خۆشی ئه‌و مرۆڤه‌، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ر پێغه‌مبه‌رێكیش نه‌ته‌وه‌كه‌ی به‌ گوێیان نه‌كردبێت و له‌ نێوچووبن دێته‌ سه‌ریان و به‌ دڵگرانییه‌وه‌ گله‌ییان لێ ده‌كات، ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه به‌ دڵنیاییه‌وه‌ مرۆڤ نه‌ك له‌لای خودای به‌ڕێز و پایه‌دار بێت به‌ڵكو له‌لای نێردراوه‌كانیشی كه‌ نوێنه‌ری ئه‌و له‌سه‌ر زه‌وی كه‌ پێغه‌مبه‌ره‌كانن هه‌ر به‌ڕێز و پایه‌داره‌، بۆیه‌ (بیت) ماڵی خودا شوێنێكی زۆر جیهانیی هه‌یه‌و پله‌و پایه‌یه‌كی زۆر گه‌وره‌ی هه‌یه‌، كه‌ سه‌رچاوه‌ی ڕاكێشان و یه‌كتاپه‌رستی و ڕووگه‌یه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا كه‌ پێشه‌وا عومه‌ر كه‌ له‌به‌رامبه‌ری ده‌وه‌ستێت ده‌ڵێ سوێند به‌ خودا ئیماندارێك له‌ تۆ زۆر پایه‌دار تره‌، چونكه‌ زانیویه‌تی كه‌ ئیماندار له‌لای خودا چ پایه‌یه‌كی هه‌یه‌.

چاوی ڕۆژئاوا
بۆیه‌ گرنگه‌ به‌ چاوی كۆلیژه‌كانی ڕۆژئاوایی سه‌یری مرۆڤ نه‌كه‌ین و مرۆڤه‌كه‌ به‌ش به‌ش نه‌كه‌ین، هه‌ر كاتێك مرۆڤه‌كه‌مان ئه‌ندام ئه‌ندام و پارچه‌ پارچه‌ كرد ئه‌وكات وه‌ك ئاژه‌ڵ سه‌یری ده‌كه‌ین كه‌ كۆلیژه‌كانی پزیشكی ده‌یكه‌ن، هه‌ركاتێك مرۆڤه‌كه‌ وه‌ك جێنشین له‌سه‌ر زه‌وی سه‌یركرا ئه‌ندامه‌كانیشی به‌م جۆره‌ سه‌یر ده‌كرێن، هه‌ر ئه‌مه‌یه‌ تێڕوانینی قورئان بۆ مرۆڤ، كه‌واته‌ دڵی مرۆڤ له‌گه‌ڵ دڵی مه‌ڕ و چێڵ و دووپشك و ماسی جیاوازی هه‌یه‌، قورئانی بۆ هاتووه‌، كه‌ باسی دڵی پێغه‌مبه‌ر ده‌كات ده‌فه‌رمووێت (انزله‌ علی قلبك)، ئینجا باسی جۆره‌ها دڵ ده‌كات له‌ دڵی ساغ و دڵی نه‌خۆش.

ماڵپەری فه‌رمى مامۆستا محمد رافع
Copyright 2011-2017 All Rights Reserved