دواین بڵاوکراوەکان

رەمەزان لە دیدی قورئان

خوداى ڕه‌حمان ئايينه‌كه‌ى خۆى به‌چ پاراستووه‌ له‌ ده‌ستى كه‌ڵه‌گايان (طاغيت)؟ جووله‌ى زه‌وى و مانگ له‌ هه‌ر سات و كاتێكى دياريكراو كاريگه‌ريێكى دياريكراو ده‌خاته‌ سه‌ر زه‌وى و خه‌ڵكه‌كه‌ى ئايا په‌رستشه‌كانمان په‌يوه‌ستى (قمر) كراوه‌ يان په‌يوه‌ستى (شهر) كراوه‌؟ و ئايا جياوزازييان چييه‌؟

اقــــــــــــــــــــــرأ

وشه‌ى (اقرأ) له‌ فه‌رهه‌نگه‌كانى زمانه‌وانى عه‌ره‌بى چه‌ندين ماناى هه‌يه‌ وه‌ك تێروانين و ڕامان و قوڵبوونه‌وه‌و وردبوونه‌وه‌و نزيكبوونه‌وه‌ و كردنه‌ ڕێباز و هه‌ڵگرتن و گواستنه‌وه‌و پێگه‌ياندنى سڵاو و كۆكردنه‌وه‌ و به‌يه‌كگه‌ياندنه‌وه‌ و زۆرئه‌نجامدان و و به‌رزبوون و هه‌رشتێك كۆى بكه‌يته‌وه‌ ماناى وايه‌ (قَرَأْتَه) و تێگه‌يشتن و كات و ئاوابوون و پاكبوون و گه‌ڕانه‌وه‌ ئه‌مانه‌ به‌شێكن له‌ ماناكانى (اقرأ)

ئايا ئافره‌ت له‌ كاتى حه‌يضدا ده‌توانى به‌ رۆژوو بێت و نوێژ بكات؟

(( پرسيارم لێكرا)): خوداى گه‌وره‌ پياو و ئافره‌تى خه‌لق كردووه‌‌ بۆ هيچ كاتێك پياوى عقوبه‌ نه‌داوه‌ به‌ دورخستنه‌وه‌ له‌ خۆى به‌ مه‌نعكردنى له‌ نوێژ و ڕۆژوو؟ ئايا بۆ ده‌بى ئافره‌ت لە كاتی سوری مانگانەدا سزا بدات به‌مەنعكردنی لە نوێژ و رۆژو؟ (مع العلم) خۆى وا دروستى كردوون........ نوسه‌ر: لارين نصرالدين

شه‌وى قه‌در

جياوازى چييه‌  له‌ نێوان (إنزال و تنزيل) له‌ قورئاندا؟ ئايا قورئان له‌ شه‌وێكدا دابه‌زيوه؟‌ ئايا ئه‌و (أمر)ه‌ داناييه‌ چييه‌ پياده‌ ده‌كرێت؟ بزانه‌ ياساى (خلق) چۆن پياده‌ ده‌كرێت؟ تاكو ياساى (أمر) داببه‌زێت، فه‌رمانه‌كانى خوداى ره‌حمان هه‌ر له‌ ئاسمان ده‌مێنێته‌وه‌، ئايا ده‌كرێ دابه‌زينى فريشته‌كان بۆ دونيا دووباره‌ ببێته‌وه‌؟ موباره‌كى شه‌وى قه‌در چييه‌؟ يادكردنه‌وه‌ى ئه‌م شه‌وه‌ لۆچييه‌‌؟ ئه‌و ئاهه‌نگه‌ ئاسمانييه‌ى له‌م شه‌وه‌دا ده‌گێڕدرێت، كێ پێى هه‌ڵده‌ستێت؟


21/08/2011 06:04:00 م جار خوێندراوه‌ته‌وه‌ 954

هاوسه‌ران به‌یه‌کتر قبوڵکردن ده‌که‌ونه‌ ئارامیی


یه‌كتر ناسینی كوڕو كچ پێش گواستنه‌وه‌ ڕێژه‌كه‌ی نادیاره‌، زۆرجار مرۆڤ به‌ قسه‌ ده‌توانێ نه‌ک لایه‌نی به‌رامبه‌ر ڕازی بكات به‌ڵکو ده‌توانێ خۆشی ڕازی بکات، به‌ڵام له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیع چه‌نده‌ ده‌توانێ و پێی ده‌كرێت ئه‌وه‌ بباته‌ سه‌ر، كه‌‌ نیشانه‌ی ڕاستگۆیی قسه‌کانه‌‌.
ماوه‌یه‌ك دوای یه‌كترناسین كه‌ ده‌چنه‌ نێو ئه‌و پڕۆسه‌یه‌ له‌وێ ده‌سه‌لمێت ئه‌وه‌ى كه‌ به‌ڵێن و نزیکیی‌ ده‌روونییه‌ ئسپات ده‌بێت چه‌ند‌ی ڕاسته‌. بیستووتانه‌ كچێك و كوڕێك خۆشه‌ویستی یه‌كتربوون، ئێواره‌یه‌ك كچه‌كه‌ له‌ كوڕه‌كه‌ی پرسی ئه‌وه‌ چییه‌ له‌ ئاسمان (مه‌به‌ستی مانگ بوو) كوڕه‌كه‌ش ده‌ڵێ: ئه‌وه‌ ڕوخساری تۆیه‌، پاش‌ هاوسه‌ریی  كچه‌كه‌ هه‌مان پرسیار له‌ كوڕه‌ ده‌کاته‌وه‌ كوڕه‌ ئه‌وجاره‌ ده‌ڵێ: كوێر بوویت ئه‌وه‌ مانگه‌ نایبینی؟!  که‌ له‌ ساته‌كانی یه‌كه‌می به‌یه‌كگه‌یشتنه‌كه‌ هێدی هێدی به‌ تێپه‌ڕبوونی كات ڕوون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ ئایا به‌م جۆره‌ ده‌بن یان نا.
تا ئێستا ئه‌و دووکه‌سه‌ به‌وێنه‌ یه‌كتریان لابووه‌، كه‌ پێناسه‌ی یه‌كتر ده‌كه‌ن ته‌نها به‌ وێنه‌ له‌ خه‌یاڵیان ‌بووه‌، پاش به‌یه‌كگه‌یشتن ئاشكرا ده‌بێت تا چه‌ند ئه‌و وێنه‌یه‌ ده‌بێته‌ ڕاسته‌قینه‌، بۆ نموونه‌ یه‌كێكیان حه‌زی له‌ چای شیرینه‌، پێویسته‌ ئافره‌ته‌که‌ پێوه‌ره‌كه‌ی بزانێ.
پێویسته‌ ژن بۆ پیاو بێت و پیاو بۆ ژن نه‌ك هه‌ركه‌سه‌و بۆخۆی، بۆ نموونه‌ پێویسته‌ ئه‌و ڕه‌نگه‌ی پیاو لای جوانه‌ ژن له‌به‌ری بكات و ئه‌و ڕه‌نگه‌ی ژن لای جوانه‌ پیاوه‌كه‌ له‌به‌ری بكات، نه‌ك خۆی حه‌زی له‌ چ ڕه‌نگێكه‌و بۆخۆی له‌به‌ری بكات، یان بۆن یان هه‌ر شتێكی تر.
 بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر یه‌كێكیان هه‌ستیاربن له‌ بۆن لایه‌نی دووه‌م له‌ كاتێكدا ئه‌و بۆنه‌ی پێشتر ئاسایی به‌كاریهێناوه‌، كه‌ ده‌چێته‌ ژیانی هاوسه‌ریی هه‌مان بۆن به‌كاردێنێ لایه‌نی به‌رامبه‌ر كه‌ هاوسه‌ره‌كه‌یه‌تی جارێك دوو سێ جار چاو ده‌پۆشێ به‌ڵام له‌ ئه‌نجامدا ده‌ری ده‌بڕێ كه‌ ئه‌و بۆنه‌ی لا ناخۆشه‌.
هه‌ریه‌ك له‌و دوو لایه‌نه‌ (ژن و پیاو) له‌ خێزانێك هاتووه‌ كه‌ هه‌مووشتێكیان جیاوازه‌ له‌ كه‌لتوور و بیروبۆچوون و دابو نه‌ریت، به‌ڵام ژیانی هاوسه‌ریی كۆیان ده‌كاته‌وه‌، ئه‌و دوو كه‌سه‌ هه‌ریه‌كه‌یان نوێنه‌ری خێزانه‌كه‌ی خۆیه‌تی، بۆیه‌ چه‌ند شتێكی هاوبه‌ش ده‌بێ له‌ نێوانیاندا هه‌بێت ئه‌ویش كۆمه‌ڵه‌ بنه‌مایه‌ك وه‌ك خۆشویستن له‌ نێوان ژن و پیاوه‌كه‌، له‌ زمانی ئینگلیزی دا love له‌گه‌ڵ like جیاوازه‌ I love you واته‌ تۆم خۆش ده‌وێ I like you  واته‌ من تۆم قبوڵه‌، له‌ حاڵه‌تی دووه‌م كۆمه‌ڵه‌ خاسیه‌تێك كه‌ زیاتر ڕوخساری مرۆڤه‌ كۆیان ده‌كاته‌وه،‌ یان لاشه‌یه‌، به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌ژین و له‌وانه‌یه‌ چه‌ند ساڵ به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌ژین و هه‌ریه‌كه‌یان ته‌نانه‌ت میوان و چێشتخانه‌ى خۆی هه‌یه‌ و پاش چه‌ندین ساڵ لێك جیاده‌بنه‌وه‌و له‌وانه‌یه‌ منداڵیشیان هه‌بێت، چونكه‌ له‌ سه‌ر بنه‌مای (له‌ش) به‌یه‌كه‌وه‌ ژیاون، ئه‌وه‌ وشه‌ی (like) ه‌، خۆزگه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ش له‌ وشه‌ی like و love تێگه‌یشتبان، به‌ڵام love جیاوازه‌ له‌ like و به‌رزتره‌، چونكه‌ له‌ ناخی مرۆڤدا چه‌ند‌ ڕاستیه‌ك هه‌یه‌، ئه‌و ڕاستیانه‌ ڕه‌وشتن، هه‌ڵوێستن، بیروبۆچوونن، بنه‌ماكانن، قه‌ناعه‌ته‌ (قایل بوونه‌)، خۆشویست بۆ ئه‌وانه‌یه‌.
زۆرجار گوێمان لێبووه‌ كه‌ پاشایه‌ك سه‌رسامی كاره‌كه‌رێك ده‌بێت، ئه‌و پاشایه‌ له‌ ناخی خۆیدا به‌ دوای شتێكدا ده‌گه‌ڕێ له‌لای ئه‌و كاره‌كه‌ره‌یه‌‌.
پێویسته‌ دڵه‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ ببه‌سترێنه‌وه‌، چونكه‌ قه‌لب به‌ ئاسانی ده‌به‌سترێته‌وه‌ له‌دوای دڵ.
كاتێك كه‌ ئه‌و ژن و مێرده‌ به‌ دڵ به‌یه‌كه‌وه‌ پابه‌ندبن ئه‌وا بابه‌ته‌كانی تری وه‌ك و بۆن و ڕه‌نگ و تام و... زۆر ئاسان ده‌گه‌نه‌ یه‌ك بۆچوون له‌سه‌ری، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر ژن و مێردێك له‌ دڵه‌وه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ به‌سترابنه‌وه‌ ده‌گه‌نه‌ حاڵه‌تێك پێیده‌گوترێت (إیثار)، ئه‌گه‌ر ئه‌و ژن و مێرده‌ له‌ بیابانێك بن و زۆر تینووبن و ته‌نها یه‌ك قوم ئاویان ده‌ستكه‌وت و به‌شی یه‌كێكیان بكات بۆ ڕزگاربوون له‌ مردن ئه‌ویتر بمرێت ئه‌گه‌ر ئاوه‌که‌ نه‌خواته‌وه‌ ئه‌وا ژن و مێرده‌كه‌ شه‌ڕده‌كه‌ن له‌سه‌ر ئه‌و قومه‌ ئاوه‌ شه‌ڕ ده‌که‌ن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ریه‌كه‌یان ده‌یه‌وێ لایه‌نی به‌رامبه‌ر ئاوه‌كه‌ بخواته‌وه‌ نه‌ك خۆی.
ئه‌گه‌ر مرۆڤ له‌ناخی خۆی له‌ دنیا به‌هه‌شتێك بۆخۆی دروست بكات ئه‌وا ده‌توانێ بگاته‌ به‌هه‌شتی ئه‌و دنیاش. لێره‌ش ئه‌گه‌ر جه‌هه‌نه‌م بۆ خۆی دروست نه‌كات، ناگاته‌ جه‌هه‌نه‌می دوایی، به‌ڵکو به‌هه‌شتی مرۆڤ له‌ ناخیتی.
بۆیه‌ له‌ قورئانیش خوای گه‌وره‌ به‌ (سكون ) پاشان (موده‌) پاشان (رحمه‌) له‌و پڕۆسه‌یه‌ ده‌ڕوانێ.
ئه‌و دووكه‌سه‌ نیوه‌ن تاكو قۆناغه‌كان ده‌بڕن، كه‌ له‌ منداڵبوونیش ئه‌وه‌ به‌ دیار ده‌كه‌وێت، جا ئه‌گه‌ر باوه‌ڕت به‌و (موده‌و رحمه‌) هێنا ئه‌و كات قه‌ناعه‌تت ئاواهات ئه‌و كات (موده‌) دروست ده‌بێت، ئه‌گه‌رنا پێشتر هه‌مووی نواندن و یه‌كتر ڕازیكردنبووه‌، بۆیه‌ قۆناغی یه‌كه‌م سكونه‌ پاشان مه‌وه‌ده‌یه‌ و ئینجا ده‌بێته‌ ڕه‌حمه‌ت، ئه‌وه‌ پێی ده‌گوترێت سكون یان سكن ئه‌وه‌ی ناومان لێناوه‌ خانوو له‌ عه‌ره‌بی ئاوا نییه‌، چونكه‌ (دار _ بیت _ سكن) هه‌یه‌، (دار) مرۆڤ ده‌توانێ لێی بخه‌وێ به‌ڵام ته‌سك و بچووكه‌ پشوو (استراحه‌ت) ی تێدا نییه‌، له‌وه‌ی فراوانتر پێی ده‌ڵێن (بیت) تیایدا ده‌خه‌وێ و ده‌خوات و پشووی تێدا نادرێت، ئه‌وانه‌ هه‌مووی به‌و تێڕوانینه‌ باكگراوندێكی باش بۆ قبوڵ دروست ده‌که‌ن، ئه‌وكات ئه‌و ژن و مێردایه‌تییه‌ ده‌بێته‌ ڕه‌حمه‌ت، بۆیه‌ ده‌بینین ژن و مێرد ته‌مه‌نیان (50- 60) ساڵان بووه‌ پیاوه‌كه‌ مردووه‌ كه‌چی ژنه‌كه‌ خانووه‌كه‌ی جێ نه‌هێشتووه‌، ئه‌وه‌ ڕه‌حمه‌ته‌، له‌ كاتێكدا به‌جه‌سته‌ په‌یوه‌ندییان به‌یه‌كه‌وه‌ نه‌ماوه‌ ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌و دوو كه‌سه‌ ڕێكه‌وتن هه‌موو شتێك ئاسان ده‌بێت.

ماڵپەری فه‌رمى مامۆستا محمد رافع
Copyright 2011-2017 All Rights Reserved